SUV TANQISLIGI SHAROITIDA QORAQALPOG‘ISTON SUV TAQSIMLASH TIZIMLARINING GIDRAVLIK REJIMLARINI RAQAMLI MODELLASHTIRISH VA INTELLEKTUAL BOSHQARISH
Keywords:
suv tanqisligi, Qoraqalpog‘iston, Amudaryo, gidravlik rejim, suv taqsimoti, raqamli modellashtirish, intellektual boshqaruv, sug‘orish kanallari, loyqalanish, melioratsiya, suv resurslariAbstract
Maqolada suv tanqisligi sharoitida Qoraqalpog‘iston Respublikasi suv taqsimlash tizimlaridagi gidravlik rejimlarni raqamli modellashtirish va intellektual boshqarish masalalari ko‘rib chiqiladi. Ayniqsa, Amudaryo quyi oqimida suv resurslarining cheklanganligi, daryo suvidagi loy va suspenziyalangan zarrachalarning kanal o‘tkazish qobiliyatiga ta’siri, gidrotexnik inshootlarning ish rejimlari va sug‘oriladigan yerlarning meliorativ holati tahlil qilinadi. Qoraqalpog‘iston olimlari K. Baymanov, K. Nazarbekov, R. Baymanov, Sh. Tojiboyev, T. Uzoqov, R. Eshniyozov va N. Jumaboyevlarning ilmiy ishlari asosida hududning suv xo‘jaligiga xos muammolar tahlil qilinadi. Suv oqimining gidravlik parametrlarini, suv taqsimotini va kanal ishini kuzatish natijalarini birlashtiruvchi raqamli modelni ishlab chiqish, shuningdek, bashorat qilish va optimallashtirish algoritmlarini joriy etish tavsiya etiladi. Maqolada O‘zbekiston Respublikasining Suv kodeksi va 2025-2028-yillarga mo‘ljallangan suv resurslarini boshqarish va irrigatsiya sohasini rivojlantirish dasturining ahamiyati ham ko‘rsatiladi.
